Nacia Parko Coiba
Nacia Parko Coiba en la Golfo de Chiriquí, ĉe la okcidenta pacifika marbordo de Panamo.
Kompreni
[redakti]La Nacia Parko Coiba, konata kiel “la Galapagoj de Mezameriko” pro sia unika biodiverseco, konsistas el la insulo Coiba (la plej granda insulo en Mezameriko) kaj 37 ĉirkaŭaj insuletoj kaj rokoj, situantaj ĉirkaŭ 50 km for de la marbordo de Panamo en la Golfo de Chiriquí. Ĉi tiu parko estas fama pro sia elstara subakva plonĝado, konsiderata unu el la plej bonaj laŭ la pacifika marbordo de Kolombio ĝis Meksiko.
La parko estas hejmo de pluraj endemiaj specioj, kiel la coiba-pikaĵulo (Cranioleuca dissita), la coiba-agutio (Dasyprocta coibae) kaj la coiba-kriegulo (Alouatta coibensis). Krome, Coiba gastigas la lastan populacion de ruĝaj araroj (Ara macao) en Panamo.
Historio
[redakti]De 1919 ĝis 1991, la insulo Coiba funkciis kiel malliberejo, enhavanta politikajn malliberulojn kaj danĝerajn krimulojn. Konata kiel “la Diablo-Insulo de Panamo”, la malliberejo estis fermita en 1991, transformiĝante en la plej grandan maran parkon de Mezameriko. Nuntempe, kelkaj restaŭritaj instalaĵoj, kiel ĉeloj kaj oficejoj, estas viziteblaj, kvankam aliaj estas ruinoj.
En 2005, UNESKO deklaris la Maran Nacian Parkon Coiba Monda Heredaĵo, rekonante pli ol 800 marajn speciojn en ĝiaj akvoj.
Alveni
[redakti]Coiba estas fora celo kun limigita alireblo, kio helpis konservi ĝian biodiversecon. Tamen, ĉi tiu izoliteco ankaŭ povas malinstigi iujn vojaĝantojn.
Marvoja aliro
[redakti]De Santa Catalina (Veraguas): La plej ofta deirpunkto. De Panamurbo, la veturado daŭras ĉirkaŭ 5 ĝis 6 horojn. De Santa Catalina, la boata vojaĝo al Coiba daŭras ĉirkaŭ 1 horon. Organizaĵaj ekskursoj kutime inkluzivas transporton, plonĝekipaĵon kaj manĝojn.
De Boca Chica (Chiriquí): Ideala por tiuj kiuj venas el la provinco Chiriquí aŭ el la flughaveno de David. La boata vojaĝo al Coiba daŭras inter 2 kaj 2 horoj kaj 50 minutoj, depende de maraj kondiĉoj.
De Mariato aŭ Malena (duoninsulo de Azuero): Kvankam malpli ofta, eblas dungi boatojn el ĉi tiuj lokoj ĉe la okcidenta marbordo de la duoninsulo Azuero. La marvojaĝo estas pli longa, sed la surtera veturado de Santiago estas pli mallonga.
Aera aliro
[redakti]Ekzistas privataj ĉartflugoj el Panamurbo al Insulo Coiba, funkciigitaj de kompanioj kiel Aero Albrook kaj Blue Skies Panamá, signife mallongigante la vojaĝan tempon.
Enmovaĵoj
[redakti]Ne ekzistas vojoj sur la insulo, nur kelkaj vojetoj. Por moviĝi inter la kampadejo, vojetoj, plonĝejoj kaj snorkel-lokoj, vi bezonos boaton, kiun oni devas dungi por via restado.
Kotizoj kaj permesiloj
[redakti]- Naciaj kaj loĝantoj: B/. 6.00
- Eksterlandaj plenkreskuloj: B/. 20.00
- Pensianoj (naciaj kaj loĝantoj): B/. 3.00
- Infanoj sub 12 jaroj: senpage
Ĉio ĉi devas esti aranĝita anticipe. La prezo povas varii se oni kampadas en la parko.
Por tagaj libertempaj vizitoj kiel migrado aŭ turismaj ekskursoj, ne necesas speciala permesilo por eniri la Nacian Parkon Coiba. Tamen, por specifaj agadoj kiel scienca esplorado, filmado, organizitaj eventoj aŭ instituci-klerigaj vizitoj, oni devas peti antaŭan aprobon de la Ministerio pri Medio de Panamo.
La farado de tiaj agadoj submetiĝas al regularoj por minimumigi median efikon, kaj eble postulos prezenti laborplanon, horaron kaj celojn. Petoj devas esti senditaj anticipe kaj estas teknik-nivele taksataj.
Fari kaj Vidi
[redakti]La Nacia Parko Coiba estas konsiderata paradizo por scienca esplorado. Diversaj projektoj de la Smithsona Instituto por Tropika Esplorado elstarigis la riĉecon de specioj sur la insulo, multaj el kiuj ankoraŭ estas nekonataj de la scienco. Coiba estas konsiderata “Edena ĝardeno” pro sia mara diverseco, enhavante speciojn kiel balenŝarkoj, maraj testudoj, kaŝalotoj, anĝelrampfiŝoj kaj grandaj fiŝaroj.
Estas rekomendinde dediĉi almenaŭ du tagojn por esplori Coiba. Popularaj agadoj inkluzivas snorkeladon ĉe Granito de Oro, migradon laŭ la Vojo de Simioj, viziton al la malnova malliberejo kaj observado de ĝibaj balenoj en aŭgusto, kiam ili vizitas la akvojn de Coiba.
Manĝi kaj trinki
[redakti]La plimulto de ekskursoj inkluzivas manĝojn, sed estas konsilinde kunporti manĝetojn kaj akvon. Se vi decidas resti en Santa Catalina, Boca Chica, Boca Brava aŭ en proksimaj feriejoj, vi trovos restoraciojn kaj lokajn manĝejojn.
Sekureco
[redakti]- Estas grave uzi insektoforpelilon.
- Atentu pri la humida klimato.
- Rekomendinde dungi atestitan gvidiston.
- Kunportu bazan unua-helpo-keston.
- Prenu poŝlampon.
- Uzu taŭgan vestaĵon kaj ŝuojn.
- Portu sufiĉe da akvo.
Regularoj de la parko
[redakti]- Ne lasu rubon; ĉiu restaĵo devas esti forportita.
- Respektu flaŭron kaj faŭnon. Estas strikte malpermesite elpreni plantojn, manĝigi aŭ ĉasi bestojn.
- Evitu nekontrolitajn fajrojn.
- Respektu la signojn kaj malpermesitajn areojn.
- Registriĝu ĉe la oficejoj de MiAMBIENTE (anticipe).
- Fumado estas malpermesita en la parko.
- Ekscesa bruo estas malpermesita en la parko.
Loĝado
[redakti]Loĝado en Insulo Coiba estas limigita pro ĝia statuso kiel protektata nacia parko. Tamen, kelkaj turismaj operaciistoj ofertas kampadejojn en la parko. Ankaŭ estas loĝebloj en Santa Catalina kaj en la najbaraj insuloj de la Mara Nacia Parko Golfo de Chiriquí, kiel Isla Boca Brava kaj Boca Chica, de kie oni organizas ekskursojn per boato al Coiba.