Graz
 
|
Graz, (elp.: Grac), estas la dua plej granda urbo de Aŭstrio kaj la ĉefurbo de la regiono Stirio.
Kompreni
[redakti]
Graz, (esperante: Graco), konservas ekvilibron inter sia glora pasinteco kaj moderna nuntempo kaj prezentas spektaklan arkitekturon el ĉiuj epokoj. La Urbo Graco, kun sia Historia Centro kaj Kastelo Eggenberg, estas monda heredaĵo de UNESKO.
Graco havas loĝantaron de iom pli ol 300.000 (2024). Ĝi estis esenca urba centro por kaj Stirio, Aŭstrio kaj Slovenio, kaj produktis multajn talentojn en multaj kampoj, de la inventisto Nikola Tesla ĝis la antaŭa kalifornia "Guberniestro" kaj korpokultura legendo Arnold Schwarzenegger.
Ĉirkaŭ 40.000 el la urba loĝantaro konsistas el studentoj, ĉar Graco estas hejmo de ses universitatoj (kvar "normaj" universitatoj kaj du dediĉitaj nur al aplikataj sciencoj), kaj estas asociita kun nomoj tiel famaj kiel Johannes Kepler, Erwin Schrödinger kaj Nikola Tesla. La unua universitato estis fondita en 1585 (Karl-Franzens-Universität). Graz ankaŭ estas konata pro la aŭtomobila kaj kamiona fabriko Magna Steyr (antaŭe nomita Steyr-Daimler-Puch) situanta tie.
Historio
[redakti]La radikoj de Graz spureblas reen al la romiaj tempoj, kiam malgranda fortikaĵo estis konstruita kie la urbocentro estas hodiaŭ; slovenoj poste konstruis pli grandan fortikaĵon en la sama loko. La nomo "Graz" devenas de la slovena vorto gradec, kiu signifas malgrandan kastelon. Graco unue estis menciita kun sia germana nomo en 1128 kiam la dukoj de Babenberg transformis la lokon en komercan centron. Dum la 15-a jarcento Graco fariĝis la ĉefurbo de Interna Aŭstrio (rilatante al Stirio, Karintio kaj Karniolo) sub la Habsburgoj.
Pro sia graveco kiel strategia pozicio, Graz ofte estis atakita de Otomanaj Turkoj en la 16-a jarcento. La fortikaĵo sur la Schlossberg (la bildo dekstre montras la horloĝturon, kiu estas sur la pinto de la monteto) neniam falis al la Turkoj (la sola loko en ĉi tiu regiono).
Dum la Dua Mondmilito, Graco estis parto de Nazia Germanio (kune kun la resto de Aŭstrio). Ĉe la fino de la milito, Graco estis transdonita al sovetiaj trupoj plejparte sendifekta; la historia malnova urbo ne estis grave trafita dum la bombatakoj de la Aliancitaj landoj sur la urbo. En 2003 Graco estis la Kultura Ĉefurbo de Eŭropo.
Klimato
[redakti]Ĝia varma kaj suna klimato influita de la proksimeco al Mediteraneo kaj pozicio en valo igas ĝin agrabla urbo por viziti plejparte de la jaro.
Eniri
[redakti]La A9 kuras norden-suden tra Graz, plejparte per la 9,6-kilometra tunelo Plabutsch. La A2, ĝuste sude de la urbo, kuras orienten-okcidenten. Vieno (Wien) estas 204 kilometrojn supren laŭ la A2 orienten. Same rapida sed multe pli pitoreska alternativa vojo al Vieno estas tra Bruck/Mur prenante la S6. (Atentu, ke estas multaj tuneloj sur la S6.) Kelkaj ankaŭ eble trovos la 8,6-kilometran (unu-vojan) tunelon Gleinalm (Pagvojo) sur la A9, 24 kilometrojn norde de Graz, maltrankviliga. Pagkosto: Tunelo Gleinalm: aŭtoj kaj kampadveturiloj ĝis 3,5 tunoj: 7,95 € | kun ruldomoj/antaŭveturiloj: 9,95 € | Kampadveturiloj pli ol 3,5 tunoj: 11,50 €. Eblas eviti la tunelon vojaĝante sur la sufiĉe pli longa vojo tra Bruck an der Mur.
Eniri avie
[redakti].jpg)
Graz havas internacian flughavenon, kiu nomiĝas Flughaveno Graz, sed ĝi estas malgranda kun malmultaj regulaj flugoj. En multaj kazoj estas pli facile flugi al Vieno.
Eniri trajne
[redakti]
La ĉefstacidomo de Graz nomiĝas Graz Hauptbahnhof aŭ Graz Hbf (Ĉefstacidomo de Graz) kaj havas rektajn konektojn al Vieno (kaj ĝis la flughaveno), Prago, Salcburgo kaj Ljubljano.
Tuj antaŭ la stacidomo troviĝas haltejoj por diversaj urbaj busoj kaj tramoj.
Eniri buse
[redakti]Transportiĝi
[redakti]Transportiĝi perpiede
[redakti]La urbocentro kaj ĝia ĉirkaŭaĵo estas facile trairebla.
Publika transporto
[redakti]
Tramtransporto en Graz estas reto de tramoj formantaj gravan parton de la sistemo de publika transporto en Graz.
Transportiĝi aŭte
[redakti]Vidi
[redakti]
- Schloßberg (1) (Kastela monto), monteto en la mezo de la urbo.
- Uhrturm (2)
- Kastelo Eggenberg (3)
Fari
[redakti]Aĉeti
[redakti]Vendejaroj
[redakti]Manĝi
[redakti]Je Veggiekarte.de oni povas trovi mapon de vegetaraj kaj veganaj restoracioj.
Trinki
[redakti]Loĝi
[redakti]Esperanta loĝado
[redakti]En Graz troviĝas 1 gastiganto de Pasporta Servo (2025/10). Aliaj esperantistoj eventuale povus gastigi laŭokaze ekster PS.
Kampadejoj
[redakti]Hosteloj
[redakti]Hoteloj
[redakti]Sekureco
[redakti]Esperanto
[redakti]En 2026 en Graz okazos la 111-a Universala Kongreso de Esperanto (UK), inter la 1-a kaj la 8-a de aŭgusto.
Lokaj esperantistoj
[redakti]La loka esperanta societo renkontiĝas je la unua lundo ĉiumonate en Volkshaus Graz, Lagergasse 98a. Interrete oni povas trovi aliajn lokajn esperantistojn per la Telegrama grupo "Amikaro de Esperanto Graz".
Konsulejoj
[redakti]Viziti plu
[redakti]Rimarkoj
[redakti]La turisma oficejo de Graz ofertas esperantan bultenon.
