Saltu al enhavo

El Vikivojaĝo
Tero > Afriko > Sahelo

Sahelo

Sahelo
Sahelo estas reprezentita per bruna koloro sur la mapo. Tio rilatas al la Sahelo, tio estas la teroj rekte sude de la Saharo, kaj inkluzive de la Kabo-Verdaj insuloj, situantaj inter la izohietoj de 200 ĝis 600 mm da precipitaĵo jare.
AzioEŭropoInsularo de Hinda OceanoOrientafrikoSuda AfrikoCentra AfrikoOkcidentafrikoMaŭritanioMalioNiĝeroĈadoSudanoNord-Afriko
Klakomapo : alklaku regionon aŭ landon, kiun vi volas esplori!
Rilataj informoj ĉe Vikipedio troviĝas en kategorio :
Rilataj informoj ĉe Vikinovaĵoj troviĝas sur la paĝo :

Sahelo (arabe ساحل, sahil signifante 'bordo'), apartenas al mondoparto Afriko.

Kompreni

[redakti]
Pejzaĝo en la regiono Diffa, en la sudo de Niĝero.

La sahela zono laŭ geografia vidpunkto kovras, tute aŭ parte, Kabo-Verdon, Senegalon, Maŭritanion (la sudon), Malion, Burkinon (la plej nordan), Alĝerion (la plej sudan), Niĝeron, Niĝerion (la plej nordan), Ĉadon (la centron), Kamerunon (la plej nordan), Sudanon (la centron, precipe Darfuron kaj Kordofanon), kaj Eritreon. La landoj de la Korno de Afriko — Ĝibutio, Etiopio kaj Somalio — estas kelkfoje inkluditaj.

(Tamen pro praktikaj celoj en tiu ĉi paĝo ni konsideras nur la la landoj listigitaj en la ĉapitro Landoj.)

Pro malfacilegaj vivkondiĉoj la naturo en tiu regiono estas tre specifa kaj ĉe bestoj kaj ĉe plantoj; ekzemple inter birdoj la Sahela turto (Streptopelia roseogrisea) estas tipa de la areo.

Pejzaĝo de la Sahelo, en Dori (Burkino), en la fora nordo de Burkino.

Klimato

[redakti]
Domo subtenata de kolonoj por elteni fortajn ventojn (norda Kameruno).

Sahelo havas varman duonaridan klimaton kun "vintra" seka sezono. Tamen, Sahelo, strikte parolante, estas kutime difinita kiel la tropika zono inter la saharaj kaj sudanaj regionoj, kie estas markita alternado inter mallonga, malseka somersezono kaj tre longa seka sezono. Ĉi tiu seka sezono mem estas subdividita en varman, sekan sezonon, sekvatan de seka, ĝenerale tre varma sezono, kiu finiĝas kiam la pluvoj komenciĝas. La seka sezono estas tre intensa en Sahelo ĉar ĉiuj sahelaj regionoj havas tre altan nombron da tute sekaj monatoj, kiuj normale ricevas nenian pluvon averaĝe. Dum la seka sezono, ventoj, kiel la fama harmatano (norda aŭ nordorienta vento), konstante balaas tra la sahela zono: la aero estas tre varma, tre seka, ofte ŝarĝita per fajnaj eroj de sablo aŭ polvo; la ĉielo estas klara aŭ tre maldense nube kovrita; la vetero estas konstante bona; pluvo tute forestas; La dumtaga temperatura variado estas tre alta (ofte proksima al 20°C dum la pli malvarmaj monatoj). Dum la pluvsezono, la ventoj asociitaj kun la kontraŭciklona reĝimo provizore ĉesas kaj cedas al la musono (suda aŭ sudokcidenta vento), kiu rezultas de la forta temperaturkontrasto inter la malvarmeta Atlantika Oceano kaj la Saharo, kiu estas trovarmigita en ĉi tiu tempo de la jaro. Ĉi tiu estas la sola tempo de la jaro, kiam pluvokvanto tre verŝajne okazas en signifaj kvantoj. Tamen, en iuj jaroj, la musono eble ne etendiĝas sufiĉe norden por atingi la sahelajn regionojn kaj alporti la pluvsezonon, kiu normale okazas en ĉi tiu tempo, rezultante en epizodoj de ekstrema kaj longedaŭra sekeco. Sezonoj en la Sahelo ŝajnas tre stabilaj, klare difinitaj, kaj ripetas sin ĉiujare kun nur malgrandaj varioj. La pluvsezono estas tial regula fenomeno, kiu revenas ĉiujare, kio ne okazas en Saharo, kie mankas sufiĉe pluva periodo dum longa tempo. Tamen, tiu pluva periodo nomata "vintro" havas hazardan daŭron kaj intensecon.

Sezonoj

[redakti]

La varma, duonarida klimato kun seka sezono ĉefe centrita ĉirkaŭ la 8 ĝis 10 plej malvarmaj monatoj de la jaro, tipa por la sahelaj regionoj, estas difinita jene:

  • varma, tropika ĉar la averaĝa jara temperaturo dum la plej malvarma periodo estas pli granda ol aŭ egala al 18°C;
  • duonarida ĉar la averaĝa jara pluvokvanto estas sufiĉe malalta, inter 250 mm kaj 450 mm (kaj pli granda ol 100-150 mm), karakterizita per tre mallonga, intensa, neregula kaj neantaŭvidebla pluvsezono.

La seka sezono daŭras inter proksimume 8 kaj 10 monatojn jare, depende de la loko. Ĝi ofte estas subdividita en varman, sekan sezonon dum la 2 aŭ 3 plej malvarmaj monatoj de la jaro, kiu antaŭas la alian, tre varman, sekan sezonon, kiu finiĝas kiam la pluvoj komenciĝas. Kvankam la pluvsezono estas nekonstanta, ĝi ĝenerale okazas ĉe la fino de la varma sezono (la du ĝis kvar plej varmaj monatoj de la jaro):

Kamela merkato en la urbo Omdurmano, en Sudano.

Ekzemple, en Kartumo, Sudano, urbo kiu povas esti priskribita kiel plene sahara, la jara pluvokvanto de 156.8 mm estas distribuita jene: 151.3 mm dum la varma sezono (la ses plej varmaj monatoj: aprilo ĝis septembro) kaj nur 5.5 mm dum la "malvarmeta" sezono (la ses plej malvarmetaj monatoj: oktobro ĝis marto). Tial, 96.5% de la jara pluvokvanto falas dum la varma sezono. Ene de ĉi tiu regiono, la plej varmaj monatoj estas majo kaj junio, kiuj ricevas nur 0,9 kaj 1,2 mm respektive: la pluvsezono alvenas pli malfrue dum la varma sezono, inter julio kaj septembro, kun aŭgusto kiel la sola vere malseka monato, (tiel konsiderata kiam la averaĝa monata pluvokvanto (P) en mm estas > 2 T (averaĝa monata temperaturo en °C). Averaĝe, inter 80% kaj 100% de la jara pluvokvanto okazas dum la tri plej malsekaj monatoj en Sahelo kaj la suda Saharo.

Etnoj

[redakti]
Dromedaroj en la Sahelo.
Iniciato la granda murego verda.

La sahel-sahara zono estas la esenca regiono de nomadismo kaj transhumanta paŝtismo (fulanoj, dazaoj, zaghavaoj, beĝaoj, afaroj, somaloj, tuaregoj, baggaroj, kanembuoj, ktp.), kun grandaj gregoj kovrantaj mallongajn distancojn dum laŭsezona transhumanco. Pluvnutrata agrikulturo (dependa nur de pluvakvo) estas tie neebla. Ĝi estis la regiono de karavankomerco.

Komuniki

[redakti]

La franca kaj la araba estas vaste parolataj en la regiono Sahelo.

Turismo

[redakti]

Sahelo estas politike malstabila medio, kaj turismon estas malkonsilinda de kiam la areo estis klasifikita kiel ruĝa zono fare de la multaj registaroj: okazis ok kidnapoj en 2011 (en Niĝero), teroristaj ĉeloj estas aktivaj aŭ dormantaj tie, kaj armitaj grupoj estas konstante establitaj kaj agas tie, precipe ekde la libia konflikto

Landoj

[redakti]

Malgraŭ la supra ekspliko pri la geografia areo Sahelo, tie ĉi oni tamen konsideras per la vorto Sahelo nur tiuj landoj kiuj situas tuj sude de arab-afrikaj landoj, do la sekvaj landoj: