Senegalo (SN)
Ĉefurbo	Dakaro

Senegalo (france: Sénégal, volofe: Senegaal) estas lando en Okcidentafriko, la plej okcidenta en Afriko se oni neglektas la insulojn.

Islama Senegalo allogas vizitantojn per sia riĉa kultura diverseco, fascinaj historiaj lokoj kiel la urbo Saint-Louis, Monda Heredaĵo de UNESKO, imponaj naturaj mirindaĵoj kiel la Saloum-delto kaj ĝiaj revecaj strandoj, kaj ankaŭ la ŝanco sperti tradician muzikon kaj dancformojn.

Kvankam Senegalo kutime ne estas sur la listoj de plej multaj vojaĝantoj, la lando ofertas multajn allogaĵojn kaj aferojn farendajn. Fiŝkaptadaj entuziasmuloj interesiĝos scii, ke Senegalo estas unu el la plej bonaj lokoj en la mondo por kapti fiŝojn. La senegalanoj estas konataj pro sia bonkoreco kaj gastamo, kaj vi povas atendi esti traktata kun grandega respekto kiel vizitanto.

Regionoj

Laŭ turisma vidpunkto Senegalo povas esti dividita en kvin regionoj:

Kabo Verda-Tieso (Ĝi inkluzivas Dakaro, Tieso, Mboro, Popenguine, Joal-Fadiouth.) Ĝi estas la Kabo-Verda Duoninsulo (Presqu'île du Cap-Vert) — la regiono kie troviĝas la ĉefurbo kaj la Insulo Gorée, la centro de la sklavkomerco dum tri jarcentoj. Gorée estis inkludita en la listo de Mondaj Heredaĵoj de Unesko. La Kabo-Verda Duoninsulo finiĝas ĉe Point Almadies, kiu markas la plej okcidentan limon de la Afrika kontinento]].

Centra Senegalo (Kaolack, Diourbel, Fatick) Etendiĝanta suden de Dakaro ĝis Pointe Sangomar, la Petite Côte estas punktita de fiŝkaptistaj vilaĝoj. Saly Portudal estas la plej fama marborda feriejo.

Norda Senegalo (Saint-Louis, Matam, Louga) Etendiĝanta de la ĉefurbo ĝis la limo kun Maŭritanio, la norda marbordo inkluzivas la urbon Saint-Louis, ĉe la bordoj de la rivero Senegalo kaj ankaŭ listigita kiel Unesko.

Casamance (Ziguinchor, Kolda) La areo ĉirkaŭ la samnoma rivero inter Gambio kaj Gvineo-Bisaŭo. En la rivera estuaro kuŝas la insulo Karabane, paradizo kun abunda vegetaĵaro kaj agrabla klimato. Ĝi atingeblas per kanuo post kiam la prama servo el Dakaro estis interrompita sekve de la sinko de la motorŝipo Joola, kiu mortigis 1 680 homojn (jaro 2002).

Tambacounda Regiono (Tambacounda, Kédougou) La ĉefa allogaĵo en orienta Senegalo estas la Nacia Parko Niokolo-Koba ĉe la limo kun Gvineo-Bisaŭo.

Urboj

• Dakaro estas la ĉefurbo kaj plej granda urbo.
• Saint-Louis – iama ĉefurbo de Senegalo kaj Franca Okcidenta Afriko
• Thiès
• Kaolack
• Ziguinchor
• Tambacounda
• Touba – centro de la "religia frateco Mouride"
• Kafountine
• Kédougou

Aliaj cellokoj

Rivero Gambio en Niokolokoba Nacia Parko

• Havenoj: Matam, Podor, Richard Toll, Dakaro, Palmarin
• Lokoj de religio kaj kontemplado: Keur Moussa, Touba, Tivaouane
• Interesaj insuloj: Fadiout + Joal, Ile de Gorée, Karabane
• Naturrezervejoj: Niokolo-Koba, Delta du Saloum, Parc National des oiseaux du Djoudj, Reserve de Palmarin
• Ŝtonaj rondoj: Nioro du Rip, Keur Ali Lobé, Sali, Kau-Ur ĝis Wassau, Ker Batch

Komprenu

Tereno

La senegala tereno estas malalta, kun ebenaĵoj kaj malgrandaj montetoj sud-oriente, kun la plej alta pinto nur 581 m proksime de Nepen Diakha.

La rivero Senegalo (1641 km) estas la plej grava rivero en tiu ĉi lando, al kiu ĝi donis sian nomon. Ĝi tamen ne trafluas Senegalon, sed fluas nur laŭ la norda landlimo.

Alia grava rivero estas Gambio (1130 km), kies bordoj tamen dum pli ol 400km apartenas al la lando preninta sian nomon el ĝi, Gambio.

En Senegalo situas Verda Kabo, la loko pli okcidenta de la tuta Afriko, neglektante la insulojn. Ĝi donis sian nomon al la insuloj kuŝantaj fronte al ĝi en la Oceano.

Historio

Senegambiaj ŝton-cirkloj

Antaŭhistorio kaj Antikvaj Regnoj

La plej frua konata homa setlejo en Senegalo ekzistis antaŭ pli ol 350.000 jaroj. La Ŝtoncirkloj de Senegambio (nun Mondaj Heredaĵoj) datiĝas de la 3-a jarcento a.K. Ne multe estas konata pri la plej fruaj civilizoj, sed ekzistis multaj paleolitikaj kaj neolitikaj civilizoj ĉirkaŭ la rivero Senegalo.

La Reĝolando Tekrur (Tekrour), formita ĉirkaŭ la rivero Senegalo en Futa Toro (Fouta Toro), estas unu el la plej fruaj registritaj subsaharaj regnoj. Kvankam la preciza dato de formiĝo estas nekonata, historiistoj kredas, ke ĝi komenciĝis komence de la 9-a jarcento, ĉirkaŭ la sama tempo kiel la Ganaa Imperio formiĝis en la oriento. Partoj de orienta Senegalo estis regataj de la Ganaa Imperio dum ĝia ekspansiiĝo, sed Tekrur estis pli koncentrita en Senegalo (kvankam la sudaj regionoj estis loĝataj de prapatroj de la Volofoj). Estis dum la Tekrur-regado, ke Islamo venis al Senegalo en la 11-a jarcento de la Almoravidoj en la nordo. La Tekrur-regantoj unue konvertiĝis al Islamo kaj plejparto de la regno baldaŭ sekvis. Post kiam la Almoravidoj atakis la Ganaan Imperion, ĝi malrapide perdis potencon kaj influon, naskante la Malian Imperion en 1235.

La Volofa Imperio (Djolof) formiĝis en la 13-a jarcento el multaj pli malgrandaj ŝtatoj sude de Tekrur kiel tributa ŝtato de la Malia Imperio. Male al iliaj nordaj najbaroj, ili ne konvertiĝis al Islamo; ili estis animistoj. La Tekrur-Reĝolando estis malforta tiutempe, do la kreskantaj Volofa kaj Malia Imperioj ekzercis pezan influon super ili (la Malia Imperio ankaŭ konsideris Tekrur kiel tributan ŝtaton). La Volofa Imperio akiris plenan sendependecon de Malio en 1360 kun sia ĉefurbo ĉe Linguère kaj transprenis teritoriojn sude ĉirkaŭ Gambio kaj establis multajn grupojn kiel vasalojn, kiel ekzemple la Sine-Regno en 1400. La Volofa Imperio fariĝis tre potenca kaj ĉe la kulmino de sia regado vidis la alvenon de la portugaloj.

Portugala alveno kaj la falo de la Volofa Imperio

La portugaloj estis la unuaj eŭropanoj alvenintaj en Senegalo ĉe la insulo Gorée en 1444. Ili serĉis novan spicvojon al Hindio sed baldaŭ establis havenojn en Gorée kaj sur la Duoninsulo Verda Kabo (nuntempe Dakaro). La Volofoj kaj portugaloj establis komercajn rilatojn, provizante riĉecon al la imperio. Eŭropanoj bone pagis por militkaptitoj, kiujn ili sendis kiel sklavojn, kaj la indiĝenoj povis alporti la sklavojn al ili, por ke ili ne devu iri enlanden. Senegalo estis unu el la plej profitodonaj havenoj frue en la sklavkomerco kaj la fortaj Volofoj povis vendi multajn kaptitojn el pli malfortaj regionoj.

Poste tamen la volofa imperio eniris en krizon kiam en 1549 kaj 1550 partoj el la regno sendependiĝis, fortranĉante la Volofojn de la marbordo kaj de la komerco kun la portugaloj. Kune kun internaj problemoj, la Volofoj ankaŭ estis turmentitaj de eksteraj problemoj. Kiam la Songhai fariĝis pli fortaj, ili kaptis grandan parton de la teritorio de Malio, plue izolante la Volofojn. Krome, la Denanka regno transprenis teritoriojn norde, inkluzive de Takrur, kaj atakis la nordajn teritoriojn de la Volofoj. Antaŭ 1600, la Volofa Imperio disiĝis, kvankam unu el la teritorioj restis volofa ŝtato.

Franca konkero

Iama franca fortikaĵo en Podor, en la nordo de la lando

La loko kaj la sukceso de la komerco kun Senegalo igis ĝin tre dezirata inter eŭropanoj. La portugaloj, britoj, francoj kaj nederlandanoj ĉiuj deziris la teritorion, precipe la insulon Gorée. En 1588 la nederlandanoj sukcesis superi la portugalojn kaj vastigis komercon. Francio establis sian unuan postenon en Saint-Louis. La nederlandanoj kaj francoj ambaŭ volis preni kontrolon de la teritorio de la alia, kaj timoj pri la kreskantaj potencoj de la Nederlanda Respubliko atingis kulminon en la Franca-Nederlanda Milito. La milito okazis en Eŭropo, sed dum la nederlandanoj defendis sian patrujon, la francoj atakis la insulon Gorée kaj forpelis la nederlandanojn el Senegalo, postulante ĝin por Francio en 1677.

Kiam la britoj prenis la teritorion dum la Napoleona Milito, ili aboliciis sklavecon en 1807. Post ĝia reveno al Francio, la francoj konsentis ne reenkonduki sklavecon, do sklavkomerco en Senegalo akre malpliiĝis dum la 19-a jarcento, sed la riĉaj resursoj de la lando ankoraŭ estis postulataj, kaj la francoj baldaŭ iris enlanden por postuli la teritorion.

Dum la tempo kiam Eŭropo batalis pri la marbordaj setlejoj, la senegalianoj ankoraŭ havis kontrolon de la tero. La regno Waalo ekzistis ĉirkaŭ la komercstacio Saint-Louis, do ili havis traktaton kun la francoj, laŭ kiu la francoj pagus ilin por varoj kaj ili provizus protekton al la komercistoj. Kiam francaj ambicioj turniĝis al koloniigo, ili komencis per konkerado de siaj Waalo-aliancanoj en 1855. Ĉirkaŭ la sama tempo, la Tukulora Imperio konkeris la Futa Toro-n, kiu formiĝis el islama revolucio inter civitanoj en la regno Denianke en 1776, kiuj estis lacaj de esti persekutitaj. La Tukuloroj malsukcese provis forpeli la francojn en 1857, kaj la Trarza el Maŭritanio, kiuj subtenis la senegalajn regnojn, ankaŭ minacis la francan antaŭeniron.

La francoj konstruis serion da fortikaĵoj laŭlonge de la marbordo kaj rivero. La Trarza-oj estis diritaj, ke ili ne estos atakitaj tiel longe kiel ili restos norde de la rivero Senegalo, kaj ili faris tion, tiel permesante al Francio establi pli grandan kontrolon super norda Senegalo. La konstruado de la fervojo Dakaro-Niĝero multe faciligis la konservadon de la regiono; Senegalo estis sub franca kontrolo antaŭ 1895 kaj oficiale fariĝis parto de Franca Okcidenta Afriko en 1904.

Franca Senegalo al sendependeco

La francoj kreis la Grandan Konsilion de Franca Okcidenta Afriko por kontroli la teritoriojn, kaj nur francaj civitanoj kaj civitanoj de la Kvar Komunumoj en Senegalo povis fariĝi membroj. La koloniigitaj homoj estis konsiderataj nur kiel francaj subuloj, do ili estis malhelpitaj akiri potencon. Tamen, en 1914 Blaise Diagne povis pruvi, ke li naskiĝis en unu el la komunumoj (Saint-Louis) kaj fariĝis la unua nigra viro elektita por kontroli la koloniojn. Li tiam aprobis leĝon por permesi al civitanoj de Dakaro, Saint-Louis, Rufisko kaj Gorée voĉdoni en francaj elektoj, kaj li sendis multajn okcidentafrikanojn por helpi Francion en la Unua Mondmilito.

Senegalo kaj Franca Sudano (moderna Malio) kuniĝis por formi la Malian Federacion en 1959. La sekvan jaron, Francio konsentis doni al ili sendependecon, kaj la 20-an de junio 1960, sendependeco estis atingita. Senegalo disiĝis de la Federacio Malio kaj fariĝis sendependa ŝtato en aŭgusto 1960. Senegalo nelonge aliĝis al Gambio por formi la nacion Senegambio en 1982, sed la du nacioj disiĝis antaŭ la fino de la jardeko. Problemoj kun separistoj en la suda regiono Kazamanco de Senegalo okazis ekde la 1980-aj jaroj, sed packontrakto estis subskribita en 2004, kiu validas ĝis hodiaŭ.

Senegalo ofte estas laŭdata pro sia integrigo de ĉiuj siaj etnaj kaj religiaj grupoj en pacan socion. En la 21-a jarcento, Senegalo estas ĝenerale agnoskita kiel havanta altan indicon de ekonomia kresko kaj disvolviĝo.

Etnoj

La Volofoj estas la plej granda etna grupo en Senegalo, formante 43% de la loĝantaro. La Fulboj kaj Tukuleroj estas la dua plej granda etna grupo, formante 24% de la loĝantaro. La Bassarioj kaj Bedikoj konsistigas 9% de la loĝantaro.

Senegalo estas oficiale sekulara, sed estas tre plejparte islama lando (92% de la loĝantaro). La 7% de la loĝantaro, kiuj estas kristanoj, inkluzivis Léopold Senghor, la tre influan kaj longe regantan unuan prezidanton de Senegalo. Sufiĉe multaj aliaj religioj estas reprezentitaj inter la restanta 1% de la loĝantaro, inkluzive de tradiciaj afrikaj religioj.

Klimato

La klimato estas tropika, sed pli seka ol aliaj tropikaj landoj pro la influo de la proksima dezerto.

La pluvema sezono daŭras de majo/junio ĝis oktobro/novembro (malpli longe en la nordo), kaj la seka sezono daŭras de novembro/decembro al aprilo/majo (pli longe en la nordo).

La klimato estas pli milda apud la marbordo.

Eniri

Eniri avie

Internacia Flughaveno "Léopold Sédar Senghor"

Transportiĝi

Moviĝi dum la pluvsezono povas esti malfacila

Publika transporto

Vidi

Kun arida dezerto kaj verdaj pluvarbaroj, Senegalo famas pro impresa aro da vidaĵoj, sonoj kaj gustoj.

• Lac Rose ŝuldas sian nomon al sia rozkolora koloro por naĝado kaj estas ankaŭ la finstacio de la Dakar-ralio.
• Parc National du Niokolo-Noba estas unu el la plej gravaj naciaj parkoj de Senegalo kaj internacia biosfera rezervejo.

Fari

Ĝirafo

• Fathala Reservejo - ĉe Karang, ĵus norde de la landlimo kun Gambio

Eblas iri trihoran mini-safaron per via propra aŭto aŭ lui kamparan aŭton ĉe la rezervejo. Vi eble vidos ĝirafojn, rinocerojn, alko-antilopojn, antilopojn kaj multajn birdojn.

Komuniki

Volofa estas la gepatra lingvo de multaj senegalanoj, (sed vi trovos, ke preskaŭ ĉiuj parolas ĝin). Scii la bazajn volofajn salutojn kaj frazojn multe helpos vin akiri pli bonan servon kaj prezojn.

La franca estas la oficiala lingvo kaj estas lernata de ĉiuj senegalanoj en la lernejo, do ĝi estas tre utila lingvo por vizitantoj. Dum kelkaj senegalaj komercistoj parolas la anglan, plej multaj komercoj estas farataj en la franca aŭ volofa. Aliaj lingvoj uzataj en Senegalo inkluzivas la sereran, soninkan, pularan, jolan kaj mandinkan.

La baza islama saluto ofte estas uzata: Salaam Aleikum - Paco al vi. La respondo estas Waleikum Salaam - Kaj al vi paco.

Aĉeti

Ecobank akceptas Master Card kaj Visa card ĉe siaj bankomatoj. Ekster gravaj urboj, bankomatoj ne ekzistas, kaj kreditkartaj transakcioj estas neeblaj. Parte pro tio, por ĉiutagaj transakcioj kiel aĉetado de manĝaĵoj kaj taksiaj veturoj, estas plej bone dividi la 5 000 kaj 10 000 CFA-biletojn, kiujn vi verŝajne ricevos de bankomatoj, en malgrandajn biletojn (2 000 CFA aŭ malpli) kiel eble plej baldaŭ. Multaj homoj ne havas monreston (aŭ almenaŭ ŝajnigas, ke ne), kaj povas aŭ konservi la ekstran sumon, kiun vi donas (se la diferenco estas relative malgranda, kiel kelkaj centoj da CFA) aŭ tute rifuzi vian monon. Pli grandaj entreprenoj pli verŝajne volos dividi viajn plivalorajn biletojn.

Manĝi

Ceebu jen

Estu singarda pri manĝaĵoj preparitaj apud la vojo, ĉar ili povus esti kuiritaj en nesanaj kondiĉoj. Okcidentstilaj manĝoj estas haveblaj kaj troveblaj en restoracioj en diversaj partoj de Dakaro, Thies, Saint-Louis kaj aliaj urboj kaj proksime al la grandaj hoteloj en la Petite Côte kaj en iuj aliaj turismaj regionoj de la lando.

Se vi volas provi aŭtentan senegalanan manĝaĵon, vi povas aĉeti ĝin en multaj restoracioj; aŭ alternative, vi povas fari ĝin mem kun la manĝaĵoj freŝe kolektitaj de la merkatoj aŭ superbazaroj.

La oficiala plado de Senegalo estas "ceebu jen" (aŭ "thebou diene"), kiu estas rizo kaj fiŝo. Ĝi venas en du variaĵoj (ruĝa kaj blanka, nomitaj laŭ la respektivaj saŭcoj). La senegalanoj amas ceebu jen kaj ofte demandos ĉu vi iam provis ĝin, kaj ĝi certe estas parto de la sperto. Eĉ pli bone se vi havas la ŝancon manĝi kun viaj manoj ĉirkaŭ la bovlo kun senegala familio. Atentu la bongustan, sed eble iom riska, "ceebu jen "diagga"", kiu estas servata kun ekstra saŭco kaj fiŝbuloj.

Aliaj komunaj pladoj estas "maafe", kiu estas riĉa, olea arakida saŭco kun viando, kiu estas servata super blanka rizo. "Yassa" estas bongusta cepa saŭco, kiu ofte estas servata super rizo kaj kokido, "yassa poulet" aŭ kun fritita fiŝo "yassa jen".

Trinki

Baobab-arbo

Se vi intencas esplori la aridan regionon de Senegalo (Saint-Louis kaj Ferlo), vi bezonas trinki plurajn litrojn da akvo ĉiutage. Eĉ en Dakaro, senhidratiĝo eblas dum pli varmaj monatoj se vi ne trinkas sufiĉan akvon.

Loĝi

Sekureco

Estas militara konflikto inter la Senegala armeo kaj separisma ribelistoj en la regiono Kazamanco. Eviti tiun ĉi regionon (se eble) estus saĝa.

En Dakaro, estu singarda dum promenado sur la stratoj: ŝteloj kaj fraŭdoj abundas. Agresemaj stratvendistoj alproksimiĝos al vi, kiuj sekvos vin dum pluraj stratoj. Se rifuzite, ofte akuzoj pri "rasismo" estos direktitaj al blankaj nelokaj ne-aĉetantoj. Ankaŭ, poŝŝtelistoj uzas la jenan dupersonan taktikon: unu (la distranto) kaptos unu el viaj kruroj dum la alia (la ŝtelisto) eniros en vian poŝon. Se iu kaptas viajn vestaĵojn, pli atentu la personon aliflanke. Portu pantalonojn/pantalonetojn kun sekuraj (butonoj aŭ prembutonoj) poŝoj kaj lasu vian ĉemizon el la ŝtopilo por kovri la poŝojn.

Estu singarda pri homoj, kiuj asertas esti renkontintaj vin antaŭe aŭ ofertas gvidi vin. Ofte, vi estos kondukita al fora loko kaj prirabita. Virinoj devas esti aparte atentaj, ĉar ili ofte estas celitaj ĉe strandoj aŭ merkatoj.

Fine, okazis kazoj de stratbudaj vendistoj, kiuj prenis kontantan monon el la manoj de nelokaj aĉetantoj kaj rapide ŝtopis la monon en sian propran poŝon. Post kiam la mono estas en ilia poŝo, ili asertas, ke ĝi estas ilia kaj la viktimo ne povas pruvi alie aŭ protesti efike. Estu singarda kun via kontanta mono: ne tenu ĝin en via mano dum marĉandado.

Portu ian identigilon. Polico haltigas veturilojn. kaj kontrolu ĉu vi havas ĝustajn dokumentojn foje. Se vi estas kaptita sen via pasporto (kopio de pasporto estas rekomendinda), la polico eble provos peti subaĉeton; ili eĉ povas iri ĝis la punkto de konduki vin al la policejo. Plej ofte ili blufas, kaj oni ne devas cedi al tia korupto, sed iuj oficistoj eble estas sufiĉe malbonaj por trudi la aferon. Uzu ĉi tiun konsilon kun singardo: la plej simpla maniero malhelpi tion estas simple kunporti identigilon.

Samseksemo estas granda tabuo en Senegalo kaj puninda per 1 ĝis 5 jaroj da malliberigo. GLAT-vojaĝantoj devus esti ekstreme singardaj. Ne diru al iu ajn pri via seksa orientiĝo.

Sano

Vakcinoj

Vakcino kontraŭ flava febro estas necesa, kune kun la vakcina atestilo, por eniri Senegalon. Tamen, ĝi ne estas kontrolata regule.

Forpuŝiloj kontraŭ Moskitoj

Aĉetu almenaŭ moskito-reton (prefere permetrino-impregnitan) kaj bonan forpuŝilon (prefere DEET-bazitan). Permetrino povas esti lavita en vestaĵojn kaj restos en la vestaĵo dum monato antaŭ ol la efikeco de la produkto malaperas kaj devas esti reaplikita.

Prenu kontraŭmalariajn medikamentojn.

Evitu kranan akvon kaj ĉiujn pladojn preparitajn per ĝi. Botelakvo, kiel ekzemple Kirene, kiu estas plej ofta kaj boteligita en Senegalo, estas vaste havebla kaj malmultekosta.

Por eviti gravajn efikojn de dehidratiĝo, estas saĝe kunporti pakaĵetojn da rehidratigaj saloj por miksi kun akvo, se vi dehidratiĝos. Ĉi tiuj estas vaste haveblaj en apotekoj kaj estas malmultekostaj. Alternative, taŭga miksaĵo de tablosalo kaj sukero povas anstataŭigi ilin.

Kriznumeroj kaj kontaktaj detaloj por sanservoj:

• Ambulanco (SAMU): 15 15
• SOS-Kuracistoj: +221 33 889 15 15 15
• Hôpital Rektoro (Dakaro): +221 33 839 50 50 (poste 5555)
• Klinika de la Madeleine (Dakaro): +221 33 889 94 70
• Clinique de l'Océan (Dakaro): +221 33 825 69 37

Respekto

• Ĉar ĉi tiu lando estas kun islama plimulto, la norma saluto estas "Salaam Aleikum" kontraste al "Bonjour".

• Kiel estas la kazo en granda parto de Okcidenta Afriko, ĉiam salutu homojn kien ajn vi iras. Ne fari tion estas konsiderata ekstreme malĝentila. Kiel fremdulo, vi eble ricevos iom da libereco, sed tamen salutu kaj agnosku homojn por ne elstari kiel doloretanta dikfingro.

• Neniam voku senegalanon rekte, eĉ se ili faris ion malbonan laŭ via opinio. La senegalanoj estas sufiĉe sentemaj al rekta voko, kaj tio estas konsiderata tre malĝentila. Kiel turisto, viaj vortoj eble havos eĉ pli grandan efikon.

• Kvankam Islamo estas la ĉefa religio, Senegalo estas laika ŝtato kaj la formo de Islamo praktikata de plej multaj senegalanoj estas liberala. Senegalo estas unu el la malmultaj maloftaj ekzemploj de religia toleremo kaj diverseco. Interreligiaj geedzecoj estas oftaj kaj ne ekzistas sektaj streĉiĝoj. Vi ne ofendos senegalanon diskutante religion; Ĝi estas tre populara konversacia temo.

• Ne eniru moskeojn kaj aliajn religiajn lokojn portante ŝuojn. Ĝi estas malrespekta.

• Fremdaj virinoj povas atendi multajn edziĝproponojn de senegalaj viroj. Traktu tion kun humorsenco kaj singardemo.

• Rilate al vestaĵoj, atentu, ke io ajn pli mallonga ol ĝisgenua estas malkonvena. Senmanikaj ĉemizoj estas ĝenerale akceptitaj en pli grandaj urboj, sed oni evitu ilin kiel eble plej multe.

• Manskuu kiel saluton. Averto: estas kelkaj viroj kaj virinoj el specifa islama sekto (hibadou), kiuj ne tuŝas membrojn de la kontraŭa sekso. Ne ofendiĝu, se membro de la kontraŭa sekso ne manpremas vin, ĝi estas ilia kulturo. Anstataŭe, kunpremu viajn manojn kaj tenu ilin al via koro por saluti.

• Neniam uzu vian maldekstran manon por manpremi aŭ doni ion al iu, ĉar tio estas konsiderata malrespekta. Tamen, se vi estas proksima al iu, estas kutime skui ties maldekstran manon kiam oni disiĝas dum longa tempo. Ĝi estas malĝustaĵo, kiun oni devas korekti iam en la estonteco, do ĝi estas maniero diri, ke vi iam revidos unu la alian.

Sentemaj aferoj

Kiel turisto, homoj eble petos vin doni monon aŭ donacojn. Eĉ se vi sentas vin devigita, ne donu ion ajn al iu ajn. Kiel ajn nobla ĉi tiu ago povus esti, vi povus instigi homojn (neintence) esti dependaj de eksterlandaj vizitantoj kaj tio, siavice, povus doni al homoj pli da kialoj por ĉikani turistojn.

Se vi vere volas fari diferencon en la komunumo, estas rekomendinde, ke vi iru al lokaj lernejoj, la ekogardejoj en la parko, aŭ demandu la hotelan personaron. La lernejestro povas distribui lernejajn provizojn al bezonantaj infanoj.

Esperanto

Senegala Esperanto-Asocio