Taĝikio
| |||
 | |||
| Ĉefurbo | Duŝanbeo | ||
| Loĝantaro | 10.279.279 (2024) | ||
Taĝikio (taĝike: Тоҷикистон Tojikiston), estas lando en Centra Azio.
Taĝikio estas senmara lando sur la antikva Silka Vojo. La plimulta kulturo de la nacio estas ne-turka, male al ĝiaj najbaroj norde, okcidente kaj oriente. Taĝikio estas la plej malriĉa el la iamaj sovetiaj ŝtatoj, pro sia fora geografio kaj detruiga interna milito, kiu ruinigis la landon de 1992 ĝis 1997. Sed vojaĝantoj ĉi tie trovos landon de impresa beleco, plenan de altaj montoj, kuriozaj pamiroj (U-formaj valoj aŭ altebenaĵoj ĉirkaŭitaj de montoj), turkisaj alpaj lagoj, urboj kaj ruinoj sur la Silka Vojo, kaj ĉarma kaj gastama popolo. Por tiuj, kiuj volas sperti veran aventuran revon sur la Tegmento de la Mondo sen la amasoj da turistoj en Nepalo kaj Pakistano, Taĝikio estas la loko por esti.
Etnoj
[redakti]La vasta plimulto de la loĝantaro estas de taĝika etneco (de hindeŭropa kaj irana deveno). Tamen, ekzistas signifaj turkecaj (uzbekaj kaj jagnobaj) malplimultoj, dum la rusa malplimulto estas pli malgranda. Laŭ la censo de 2024, la loĝantaro de Taĝikio estas proksimume 10 milionoj da loĝantoj.
Regionoj
[redakti]
| Fergana Valo La taĝika parto de la Fergana Valo inkluzivas la duan plej grandan urbon de la nacio, Ĥuĝando, same kiel multajn antikvajn urbojn de la Silka Vojo kiel Isfara kaj Istaravŝano. |
| Valo Zeravŝano Belaj valoj meze de la majestaj Fann-montaro, kaj antikvaj ruinoj apud Panĝakento. |
| Karategin La taĝika kerno, hejmo de la ĉefurbo, Duŝanbeo, kaj ankaŭ multaj malgrandaj termofontoj en la montoj kiel Garmo. |
| Ĥatlono La diversa sudokcidenta provinco de Taĝikio, hejmo de la plej multaj el la antikvaj budhanaj lokoj de Taĝikio, kaj la centro de la ribelo kiu kondukis al la katastrofa post-sovetia civita milito de Taĝikio. |
| Pamiro Unu el la plej altaj montregionoj de la mondo, kun altegaj pejzaĝoj, migrado, grimpado kaj nekredebla veturado laŭ la Pamira Ŝoseo. |
Urboj
[redakti]- Duŝanbeo (aŭ Duŝanbo), (Dushanbe/Душанбe) — la ĉefurbo kaj plej granda urbo, kun iom pli ol miliono da loĝantoj kaj preskaŭ la tuta internacia sceno de Taĝikio.
- Boĥtaro|wikidata=Q648567}} (Bokhtar/Бохтар) — antaŭe konata kiel Qurghonteppa, la plej granda urbo en Ĥatlono, kaj la politika koro de la ribelo en la interna milito de Taĝikio.
- Isfara (Isfara/Исфара) — antikva urbo de la Silka Vojo en la centro de la Fergana Valo ĉe la Kirgizia limo.
- Istaravŝano (Istaravshan/Истаравшан) — malnova urbo, kie troviĝas la konata kaj bela Madrasa kaj Moskeo Abdullatif.
- Ĥorugo|wikidata=Q467501}} (Khorugh/Хоруғ) — plej granda urbo de, kaj enirejo al, la Pamiro.
- Ĥuĝando (Khujand/Хуҷанд) — fondita kiel la plej norda urbo de Aleksandro la Granda, la centro de la regiono Fergana Valo de Taĝikio, kaj la dua plej granda urbo de la nacio.
- Konibodomo (Konibodom/Конибодом) — en la koro de la Fergana Valo, ĉe la limo kun Uzbekio.
- Kulobo (Kulob/Кулоб) — la tria plej granda urbo de la lando.
- Panĝakento|wikidata=Q630805}} (Panĥakent/Панҷакент) — granda urbo en la Zeravŝana Valo apud Uzbekio, hejmo al la plej imponaj antaŭislamaj ruinoj en Taĝikio.
Esperanto
[redakti]Asocio de Esperantistoj de Taĝikio
- Adreso: k. Husejnzoda 30-26, 734000 Duŝanbe, Taĝikio
