Cinque Terre, (elp. ĉinkŭe terre), laŭlitere "Kvin Landoj" aŭ "Kvin Bienoj", estas la nomo per kiu estas konata grupo de kvin vilaĝoj en la orienta riviero de Ligurio. Ĝi estas parto de Provinco Specjo.
Cinque Terre estis nomumita Monda Heredaĵo de UNESKO en 1997. Ĝi estas medio kie la jarcenta laboro de generacioj transformis nealireblan teritorion en pejzaĝon de eksterordinara beleco.
La teritorio mem estas inkludita en la Nacia Parko Cinque Terre.
urboj
[redakti]
- Corniglia: La plej malgranda vilaĝo de Cinque Terre, paradiza angulo por ekskurs-ŝatantoj danke al la multaj vojetoj, kiuj transiras la vilaĝon. Situanta sur la maro, Corniglia igos vin pasigi neforgeseblan restadon en Cinque Terre, kun ĝiaj spir-haltigaj vidpunktoj kaj sia aŭtentike liguria etoso. Fabela loko kun siaj paŝtel-koloraj domoj, Corniglia estas perfekta celloko por tiuj, kiuj serĉas malstreĉiĝon proksime al naturo en pejzaĝo inter tero kaj maro.
- Riomaggiore: Ĝi estas la plej proksima vilaĝo al La Spezia. Ĝi ankaŭ estas la deirpunkto de la fama "Via dell'Amore" (vojo de la amo); farendaĵoj en ĉi tiu vilaĝo koncentriĝas ĉirkaŭ la haveneto; paŭzu en trinkejo aŭ restoracio kaj ĝuu la bongustaĵojn de la liguria kuirarto, ekzemple bona unua plado kun bazilia "Pesto" (Liguria verda pistita saŭco)" akompanata de bongusta "Focaccia" [(Liguria plata kuko)], (ĉilasta plej bonas se ĵusbakita).
- Manarola: La plej malgranda vilaĝo de Cinque Terre, kune kun Corniglia. Ferio en Manarola en unu el la kampadejoj de Cinque Terre kondukos vin al la malkovro de la ligura tradicio, kun buntaj domoj, kiuj lumas kiel kripo dum la kristnaska periodo!
- Monterosso: La plej granda el la vilaĝoj de Cinque Terre. Ĝi estas dividita en malnovan vilaĝon kaj novan. En la malnova vilaĝo promenu tra la "carruggi", la tipaj liguraj stratetoj, kaj vizitu la gotikan fasadon de la preĝejo 'San Giovanni Battista', la antikvan preĝ-kapeleto de 'Santa Croce' kaj la preĝejon de Sankta Francisko, kie estas konservata pentraĵo, la Krucumado, atribuita al Van Dyck.
- Vernazza: bela vilaĝo metita inter roko kaj maro. La sola vilaĝo en la Cinque Terre konstruita en natura haveno, en fjordo protektita de la rokoj. Ankaŭ la kasteloj estas vizitindaj, tre bone konservitaj, karakterizaĵo de la Cinque Terre kaj aparte de Vernazza.
Aldone al la municipoj de Cinque Terre, la teritorio inkluzivas partojn de la municipoj Levanto (Punta Mesco) kaj La Spezia (Campiglia Tramonti).
Interesa, pro naturalismaj kialoj, estas ankaŭ Monesterolo (itale Monesteroli), eta vilaĝo en Ligurio super la maro, alirebla nur per boato kaj piede, pere de pado kiu inkludas 1100-ŝtupoj de la "granda ŝtuparo".
Kompreni
[redakti]Tereno
[redakti]Ĝi etendiĝas ĉirkaŭ dek ok kilometrojn laŭlonge de la marbordo inter Punta Mesco, en la regiono de Levanto, kaj Punta del Persico, situanta en la municipo de Riomaggiore. La marbordo estas roka, kaj punktita de golfetoj. Sablaj strandoj koncentriĝas ĉefe en Monterosso, dum aliaj vilaĝoj havas malmultajn, ĝenerale ŝtonecajn, strandojn. La marfundo estas profunda, superrigardata de montoĉeno, kiu kuras paralele al la marbordo.
La parko povas esti dividita en du partojn: la marborda areo, la efektiva nacia parko, kaj la mara protektita natura areo.
La parko protektas do marbordan areon, kie homoj kreis stabilan vivon kaj reciprokan kunekzistadon inter si kaj la naturo. La vilaĝoj kaj terasformaj sekŝtonomuroj estas mergitaj en tipe mediteranea marborda medio, kie la montoj de la liguriaj Apeninoj falas vertikale al la maro, kreante unikan etoson.
Flaŭro kaj faŭno
[redakti]
La kompleksa orografio ebligas diversecon de mikroklimatoj, rezultante en diversa vegetaĵaro. La arbaroj estis parte anstataŭigitaj per kultivitaj strioj aŭ aliaj arboj (pinoj, kverkoj kaj kaŝtanoj). Ĉe la marbordoj, fenkoloj kaj daŭoj kreskas kune kun kaporo, kiuj iam estis aktive kultivataj. Arbustoj kiel rosmareno, timiano, helikrizono kaj lavandulo estas vaste disvastigitaj tra la areo. Miksita vepro, konsistanta el mirto, ruĝa junipero kaj pluraj aliaj, kreas densan kaj malsimplan arbustaron. Homa interveno formis la densan ĉeeston de vitejoj, aldonante al la fascina pejzaĝo. La terasoj, iam konstruitaj kun la sekaj ŝtonmuroj tipaj por ĉi tiu areo, estas ĉefe plantitaj per vitoj, olivarboj kaj citronarboj.
Birdospecioj inkluzivas mevojn, falkojn kaj korvojn; mamuloj inkluzivas la gliron, mustelon, talpon, foinon, melon, vulpon kaj apron. Birdoj inkluzivas la arĝentmevon, migrofalkon kaj ordinaran korvon. Mamuloj inkluzivas glirojn, mustelojn, talpojn, melojn, foinojn, vulpojn kaj aprojn (kies ĉeesto estas tre disputata pro damaĝo al kultivaĵoj). Reptilioj, kiuj prosperas en la roka medio, inkluzivas la lacertojn, kaj diversajn serpentojn, kaj la vipurojn. Amfibioj kiel ranoj kaj salamandroj vivas proksime de la riveretoj.
Klimato
[redakti]La klimato estas ĉefe mediteranea. La pinta turisma sezono daŭras de Paska Semajno ĝis la 30-a de oktobro ĉiujare. La plej bonaj tempoj por viziti estas sendube printempo kaj aŭtuno, kiuj, danke al la pli milda klimato kompare kun somero, ebligas bonegajn ekskursojn.
Historio
[redakti]La pejzaĝo malkaŝas signojn de miljara historio, en kiu la homo, per sia laboro, sukcesis krei fekundajn kaj kultiveblajn terasojn en montaron kiu falas apike en la maron. La vera defio kuŝis en la komunikaj vojoj kaj la transporto de produktoj laŭlonge de antikvaj mulpadoj.