El Vikivojaĝo
Tero > Eŭrazio > Eŭropo > Itala duoninsulo > Italio > Sicilio

Sicilio

Salti al navigilo Salti al serĉilo
Sicilio
Sicilio
(Sicilia)
Selinunte-Temple E 04.JPG
Ĉefurbo Palermo
Areo 25 832 km²
Loĝantaro 4 953 000 (2020)

Sicilio (itale: Sicilia elp. siĉilja) estas regiono en suda Italio, entenanta la samnoman insulon (la plej grandan en la Mediteraneo) kaj plurajn malgrandajn insuletojn apude.

Kompreni[redakti]

Sicilio estas mezgranda insulo (25 426 km²), la plej granda en la Mediteraneo, kun pli-malpli triangula formo. La regiono entenas ankaŭ plurajn apudajn insuletojn (tri insularojn: Eolie, Egadi, Pelagie, kaj aldone Ustica kaj Pantelleria), kiuj sume okupas malpli ol 2% de la tuta regiona areo. La ĉefurbo estas Palermo.

En Sicilio situas la plej granda vulkano en Eŭropo, Etno (Etna), kaj pluaj vulkanoj en kelkaj insuletoj. Estas ankaŭ alispecaj montoj, ĝis preskaŭ 2000m. Al uloj amantaj maron, Sicilio oferas longegajn marbordojn kaj sablajn kaj rokajn.

Por uloj amantaj historiajn restaĵojn, Sicilio estas riĉa je konstruaĵoj de la antikvaj helenoj, kiuj fondis plurajn gravajn kolonjojn en la insulo. Ankaŭ estas antikvaj restaĵoj de Fenicoj kaj Romianoj. Abundas mezepokaj kaj barokaj preĝejoj, kasteloj, palacoj, en kiuj miksiĝas la artaj tradicioj de pluraj popoloj - araboj, bizancanoj, normandoj, katalanoj, hispanoj ktp

Uloj amantaj bonan manĝadon trovos en Sicilio bongustan kaj varian tradician kuirarton.

Tereno[redakti]

Sicily-mountains-map-bjs.jpg

En norda Sicilio estas kalkoŝtona montoĉeno, sekvaĵo de Apeninoj, pli-malpli malaltiĝanta de oriento al okcidento. La plej alta pinto atingas 1979m.

Oriente estas la granda vulkano Etno (itale Etna), ĉ. 3300m, norde de la urbo Katanio.

En la plej suda angulo estas la montoj Ibleaj (Iblei), kies plej alta pinto estas alta nur 987m. Dikaj kalkoŝtonaj tavoloj, kun profundaj, krutaj valoj, kaŝas en sia profundo eksan submaran vulkanaron, ekerupciintan antaŭ 200 milionoj da jaroj.

Ebenaĵoj estas malgrandaj kaj riveroj mallongaj. La plej longa rivero en Sicilio (Salso) estas nur 144km longa.

Ĉirkaŭ Sicilio estas pluraj insuletoj, el kiuj la plej granda (Pantelleria) havas areon nur de 85 km². La plej turismaj insuletoj estas la Liparaj insuloj (ankaŭ "Eolaj"; itale Isole LipariEolie), insularo de vulkandevenaj insuloj, kun du aktivaj vulkanoj sur la insuloj Vulcano kaj Stromboli.

Historio[redakti]

Etnoj[redakti]

Klimato[redakti]

La klimato en Sicilio estas tipa mediteranea klimato.

Vintroj estas malvarmetaj sed ne plene malvarmaj. La nokta temperaturo tre malofte falas sub nulon (ne ĉiun vintron, kaj neniam longe); kutime dum vintraj tagoj la temperaturo varias de 6°C al 15°C.

Someroj estas varmaj, kaj povas esti tre varmaj en kelkaj jaroj. La temperaturo povas superi 40°C, kvankam plej ofte ĝi atingas 30°-35°C dum la plej varma parto de la someraj tagoj.

Tamen la temperaturo dependas de la alto. Sur la vulkano Etno (kiu superas 3000m) povas esti malvarme eĉ somere.

Pluvoj estas abundaj nur vintre (10-15 pluvaj tagoj monate). Dum julio kaj aŭgusto pluvas kutime nur 1-2 tagojn monate.

Urboj[redakti]

La ĉefaj urboj estas:

  • Palermo (itale Palermo /pa'lɛrmo/), antikva urbo, nuntempe regiona ĉefurbo, kun ĉ. 650mil loĝantoj
  • Katanio (itale Catania /ka'ta:nja/), fondita de la antikvaj grekoj ĉe la piedo de Etno, kun ĉ. 300mil loĝantoj
  • Mesino (itale Messina /me'ssina/), la plej proksima al Kalabrio, kun ĉ. 200mil loĝantoj

Pli malgrandaj urboj, ĉefurboj de komunumaroj, estas:

Esperantaj urboj[redakti]

Aliaj cellokoj[redakti]

Estas pluraj urbetoj interesaj por turistoj pro siaj monumentoj, marbordoj aŭ festivaloj.

Aliaj gravaj cellokoj estas la vulkano Etno kaj la apuda Gorĝo de Alkantara. Ĉiuj insuletoj estas ĉarmaj kaj vizitindaj, kvankam kelkaj postulas longetan ŝipveturadon (ekzemple, necesas 3 horoj de Palermo al Ustica kaj ĉirkaǔ 6 aǔ pli de Trapani al Pantelleria).

Eniri[redakti]

Eniri avie[redakti]

La plej gravaj flughavenoj en Sicilio estas en Palermo kaj Katanio. Alia menciinda flughaveno estas en Trapani.

Pli malgrandaj flughavenoj estas en Comiso, Pantelleria kaj Lampedusa. La vojaĝantoj celantaj la urbon Messina povas flugi ankaŭ al Reggio Calabria, en la apuda Kalabrio.

Eniri trajne[redakti]

Kvankam ne estas pontoj aŭ galerioj de Kalabrio al Sicilio, eblas atingi Sicilion trajne. Estas apartaj pramoj transportantaj trajnojn kune kun la vojaĝantoj inter Villa San Giovanni en Kalabrio kaj Mesino en Sicilio. La plimulto de tiuj trajnoj veturas de Romo al Palermo aŭ Katanio, kun ĉefaj haltoj en Napolo, Salerno, Mesino (estas ankaŭ pluaj haltoj). Kelkaj trajnoj veturas nokte kaj entenas diverstipajn litojn.

La vojaĝo de Romo al Palermo daŭras kutime ĉirkaŭ 11 horojn, de Romo al Katanio ĉ. 10h.

Eniri ŝipe[redakti]

Kompreneble, ŝipoj kaj pramoj estas kutima maniero por atingi insulon.

La plej gravaj havenoj en Sicilio estas Palermo, Katanio, Messina kaj Trapani.

Oftaj pramoj transiras la markolon inter Kalabrio (Villa San Giovanni) kaj Sicilio (Mesino).

Aliaj gravaj maraj kunligoj inter Suditalio kaj Sicilio (plejparte pramoj) estas inter Napolo aŭ Salerno kaj Palermo / Milazzo / Mesino / Katanio / Termini Imerese. Multaj kompanioj ebligas ke aŭtoveturantoj vojaĝu tage aŭte kaj nokte ŝipe, se tion ili ŝatas.

Aldonaj pramoj (aŭ ŝipoj) kunligas regule Sicilion kun Civitavecchia, Cagliari, Livorno, Ĝenovo, Tunizo, Malto (inter Malto kaj Katanio aŭ Pozzallo).

Estas ankaŭ rektaj kunligoj de Napolo / Salerno / Vibo Valentia al la insuloj Eoliaj.

Ekzemploj estas:

  • longaj kunligoj (ofte noktaj): Napolo-Palermo 11-12h, Ĝenovo-Palermo ĉ. 21h, Tunizo-Palermo 11-12h, Malto-Katanio 7h
  • mallongaj kunligoj: Villa San Giovanni-Mesino 0h20, Malto-Pozzallo 1h45

Informoj troveblas interrete ekzemple ĉe:

Eniri buse[redakti]

Eniri aŭte[redakti]

Moviĝi[redakti]

Publika transporto[redakti]

Transportiĝi trajne[redakti]

Transportiĝi ŝipe[redakti]

Por atingi insuletojn necesas uzi ŝipojn (kutime pramojn).

La havenoj plej uzataj por atingi insuletojn estas:

  • por la Liparaj Insuloj: Milazzo apud Mesino
  • por Ustica: Palermo
  • por la Egadaj Insuloj kaj por Pantelleria: Trapani
  • por Lampeduzo: Porto Empedocle apud Agrigento

Transportiĝi buse[redakti]

Veturi aŭte[redakti]

Bicikli[redakti]

Piediri[redakti]

Vidi[redakti]

Antikvaj postsignoj estas tre abundaj en Sicilio. La plej famaj estas grekaj konstruaĵoj, kiel la teatroj de Taormina, de Sirakuzo, de Palazzolo Acreide aŭ la temploj de Agrigento. En okcidenta Sicilio, en Selinunto kaj en Segesto, troveblas temploj influitaj de la greka civilizo, sed ne propre grekaj.

Aliaj antikvaj konstruaĵoj estas romiaj. Inter ili la plej fama estas verŝajne la romia vilao de Piazza Armerina.

(...)

Fari[redakti]

Komuniki[redakti]

Aĉeti[redakti]

Vendejaroj[redakti]

Manĝi[redakti]

Tradiciaj manĝaĵoj[redakti]

Vegetarismo kaj veganismo[redakti]

Trinki[redakti]

Alkoholaĵoj[redakti]

Loĝi[redakti]

Esperanta loĝado[redakti]

Kampadejoj[redakti]

Hosteloj[redakti]

Hoteloj[redakti]

Sekureco[redakti]

Sano[redakti]

Respekto[redakti]

Esperanto[redakti]

Lokaj esperantistoj[redakti]

Esperantaj renkontiĝoj[redakti]

La 79-a Itala Kongreso de Esperanto okazis en 2012 en Sicilio, en la urbeto Mazara del Vallo (okcidenta Sicilio).

Konsulejoj[redakti]

Viziti plu[redakti]

Rimarkoj[redakti]


Eksteraj ligiloj[redakti]

skizo
Ĉi tiu artikolo estas ankoraŭ skizo kaj bezonas vian atenton.
Ĝi jam enhavas skizon sed ne multan plian enhavon. Kuraĝu kaj plibonigu ĝin.